Zaten bazı okulların böyle sistemleri var. Elbet böyle Web 2.0 mantığı ve tarzıyla hazırlanmamış olabilir. Ama bizim amacımız biraz Türklerin de Web dünyasında kendini gösterebildiğini bir kez daha ispatlamak ve yaşımıza göre neler başarabildiğimizi göstermek, bu esnada web teknolojileri ve stratejileri hakkında bir çok şeyi öğrenip, takım çalışmasında bulunabilmek.

mySchoolog, birkaç hafta içerisinde yeni bir versiyon (birkaç ufak değişiklik + 5 dil desteği) ile güncellenecek. Farklı dillerde 150 blog, site ve 3 yerel gazete ile 3 ulusal bilişim dergisinde tanıtıldı. Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasına yakın da yeniden birkaç yerde tanıtılması söz konusu olur diye düşünüyoruz. Halen mySchoolog’u daha kullanılabilir hâle getirmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Örneğin API, RSS Beslemeleri gibi servisleri de yeni sürümde getirmeyi planlıyoruz. Ayrıca programlamamızı daha rahat düzenlenebilir ve kullanılabilir bir hale getirerek yeni bir arayüzü daha kolay entegre edilebilir hale getirmeye çalışıyoruz.

Bir sorum olacak, şu anda bu sistemi kullanan ne kadar okul var?

Pillinetwork sitelerinde de günlük kazancın %20 sini kazanan arkadaşlar olabiliyor. Bu olay, bir iki gün de bu şekilde seyredebiliyor. Elbet adil bir algoritmadır ama yine de altyapıyı açıklarlarsa biz de bunun nasıl yapıldığını merak etmekten kurtuluruz.

Bu güne kadar bir çok web uygulaması gördüm bunlar gibi. İletişime geçebildiklerime hep altında yatan algoritmanın yüzeysel mantığını sordum, çoğu kişiden olumlu cevaplar aldım. Aldığım cevaplar ise kendimi ve düşünce sistemimi geliştirmekte bana yardımcı oldu. Bu elbette sadece gençler değil, tüm programcıların hayal gücünü genişletecektir. Çünkü aynı şeyleri yazıp durmak, uygulama geliştirmek anlamına gelmez.

Pilli altındaki mantığı açıklamasından ötürü @aftermath’a teşekkür ederim. Darısı başka servislerin başına

“İstersen Wikipedia TR’de bir entry’ye yanlış içerik girişi yapabilirsin.” diyorsun. Bu eski bir düşünce biçimi. Biz yeni nesil herhangi bir anda yanlış veya doğru var mı diye bakmıyoruz, sadece yanlış ve doğru arasındaki gidiş gelişteki performansa bakıyoruz. Bu bakış açısına göre doğru olan bilgi ancak zamanla belirir, baştan karar verilemez.

Mesela Vikipedi’de “Biyoteknoloji Kategorisi” başlattım iki yıl önce (Ağustos 2005). Bu konuda bir eğitimim yok sadece etrafımda olan bitenleri gözlüyor ve araştırma yapıyordum, araştırmaları makalelere ekliyordum. Sonra biyoteknoloji alanında eğitim görümüş birileri geldi ve çok net açıklamalar yazdılar, benim yazdıklarımın bir kısmı silindi bir kısmı düzenlendi ve herkese faydası olacak Türkçe biyoteknoloji kaynağı oluştu, hala oluşuyor. Sonuçta bilgi herkesin katkısıyla zaman içinde belirmiş oldu (”emergence”).

Blograzzi’de ilerleyen dönemlerde algoritmayı açmaya gönüllü olmanız güzel bir şey. Hatta Blograzzi Blog başlatmanız açıklık yönünde iyi bir girişim bence. Ancak önemli olan baştan beri açık olarak kullanıcıların algoritmaya katkısıyla ilerlemeniz. Sistem kurcusu olarak sadece kendiniz bir süre karar verirseniz otoriter davranmış olup herkesi ilgilendiren bir sıralamada insanlara haksızlık etmiş olursunuz.

“Blograzzi algoritmasını oturtmadan açıklarsa kötü olur.” diyorsun. Neyin kötü olacağına dair detaylı bir örnek verir misin?

Blograzzi yöneticilerinin algoritmayı açması için “erken”, “önce”, veya “sonra” gibi bir durum söz konusu değil. Çünkü zamandan bahsetmiyoruz burada. Daha fikir ilk uygulanmaya başlandığında herkese açılması gerekir. Yani site kurucuları otoriter bir şekilde kendi kendilerine karar vermeden herkesi ilgilendiren bir sıralamayı herkesin katkısıyla kurmalı.

Yani biz bunu kuruyoruz, formülü de şöyle düşündük, siz ne dersiniz? Sonra gelen katkılara göre formül geliştirilir.

Bu derece açıklık kolay algılanabilecek bir yaklaşım değil, bunu anlıyorum. Hiçbirimiz böyle yetişmedik çocukluğumuzdan beri. Ancak ağlı bağlı hayatta bugün toplum dönüştürücü sistem kuruyorsanız açık olmak zorundasınız, diğer türlü derin devletten farkınız olmaz.

• Instiki Wiki, Ruby on Rails, detaylı özelleştirme
• Doku Wiki, PHP, kolay özelleştirme
• MediaWiki, PHP, orjinal Wikipedia yazılımı

Ayrıca wiki yazılımı karşılaştıram tablosunda çok daha fazla seçenek var.

Kısacası en azından katılımcı kullanıcı tabanımız belirli bir seviyeye gelene kadar Blograzzi Puan’ın oluşumuna kadar izlenen yolu yani algoritmayı paylaşmayı düşünmüyoruz.

Metriklerin puana etkisini belirleyen ağırlıklar konusunda da biz ağırlıkların doğruluğuna emin olduğumuz anda paylaşım zaten yapılacaktır.

taslak aşamasındayken tuttum veya yorum adetlerini algoritmaya ekleyerek bir yazıyı tutmak veya ahkam eklemek için alternatif nedenler vermek istemedik. eminim bizim aklımıza gelmeyen ilginç değişkenler de bu hesaplamaya dahil edilebilir. zamanla kazanç paylaşımı yapan sitelerin çok artacağını düşünüyorum. bu genç janra hakkında sahip olduğumuz bilgi ve deneyimlerimiz artacaktır. çok şanslıyız ki blogküre var.

öneride bulunduğun wiki sitesinin iyi bir fikir olduğunu düşünüyorum. aslında biz tam bu amaç için torpilli.com adında bir site de açtık. blog bölümü önerilerin paylaşıldığı makalelere ayrılmış durumda; forum bölümü ise pilli yazarların kendi aralarında soru-cevaplar ile yardımlaşmaları için bulunuyor. site, daha başarılı bir pilli yazarı olmak için yararlı olacak içeriğin oluşumuna yataklık etmesi yanında üzerimizdeki teknik destek yükünün gönüllü arkadaşlarımız tarafından azaltılmasını ve bize kalan geliştirme süresinin artmasını da sağlıyor. blog ve foruma yöneldik ama nedense wiki hiç aklımıza dahi gelmedi. belki performansı olumlu etkileyebilirdi.

google konusunda ise şunu söylemek istiyorum; tıklanma gelirlerinin bidding nedeniyle sabit olmaması normal ancak google’ın her tıklamadan kestiği bir komisyon yüzdesi olmalı. google boyutunda bir firmanın keyiften değil artık bir takım zorunluluklar nedeniyle çok dikkatli olması gerektiğini anlayabiliyorum ama yine de yüzdeyi açıklanabilir görüyorum.

Yazı ismi üzerinde zaten puanlamayı oluşturan elemanların [Alexa, Technorati, yorum, oy, favori] açıklanmasını değil bu elemanların ağırlığını hesaplayan formülün açıklanmasından bahsediyor.

Puanlama açık olursa nasıl suistimal edilebileceğine bir örnek verebilir misin? Puanın suistimal edilmesi tamamiyle açık bir ortamda mümkün değildir. Bu konuda kendi topluluğunuza güvenmiyorsanız tüm dünyaya açık Wikipedia projesinden ilham alın.

Algoritma geliştiriliyorsa bu gelişimin de açık edilmesi gerekir. Yani birinci sürümde algoritma şöyleydi, şimdi şu şu sebepten böyle oldu gibi açıklamalar yapılmasından bahsediyoruz. Bunu hitap ettiğiniz topluluk önünde yaptığınızda alacağınız yorumlar ve katkılarla herkese uyan bir formül geliştirebilirsiniz.

“Blog yazarlarının puanlarını iyileştirmeleri için yapmaları gereken çalışmalar”dan kastınız daha iyi yazar olmak ya da reklamdan ayda 200 bin dolar yapan TechCrunch blogu gibi para makinesi geliştirmek olabilir, puanlama ancak açık yapıldığında her ikisi için de motive edici olacaktır.

Puanlama ve dolayısıyla “en iyiler” sıralaması öznel bir şey değildir. Zaten bu sebeple sistem kurucusu olarak “sadece kendiniz” karar verdiğinizden başkalarına haksızlık etmiş oluyorsunuz. Aldığınız öneriler doğrultusunda ağırlık formülünü herkese açık olarak değiştirmelisiniz. Bu çatışma değil tartışma yaratacaktır, zaten herkes için en sağlıklı karara ancak böyle ulaşabilirsiniz.

En doğru karar formülleri açık etmek ve algoritmayı herkesin gözü önünde topluluktan katılımlarla geliştirmekdir. Toplum dönüştürücü icatlar toplumdan gizli saklı yapılamaz.

Herkes bir şekilde Pilli sistemi hakkında bildiğini istediğini yazar çizer, zaman zaman wiki ortamı karışabilir ama zaten kavgasız gürültüsüzü demokrasi olduğu nerede görülmüş.

Sitenin –anasayfa ve sistem sayfaları dahil–tüm kazancının üzerinden paylaşım yapılması güzel bir hareket bence.

Google’ın ana gelir kaynağı olan AdWords reklamlarının gösterim sayısı ve sırası dolayısıyla fiyatları açık arttırma ile satılıyor biliyorsunuzdur sanrım. Bu açık arttırma sebebiyle tıklama gelirlerini açıklamıyor olabilirler ki açıklamaları gerekir.

Pilli tuttum girdileri ve yorumları daha da aktif kullanılarak gelir dağııtmda etkili olabilir bence. Tabi bunun ne kadar adaletli olacağı tartışmalı. Çünkü zaten çok görüntülenen yazılar muhtemelen tutuluyor ve yorumlanıyor olabilir, haliyle Uzun Kuyruk başını çekene yazılar daha da sivri bir şekilde kuyruktan ayrılacaklardır.

“[Blograzzi] Nasıl hesapladığını açıklasa kullanıcılar hangisine daha çok dikkat ediliyorsa ona saldırır ve çöplük olurdu.”

Formülü açıklamak çöplük yaratmaz. Herşeyden önce formül birden fazla etmene dayanıyor. Bir blog sahibi olarak ne yapoarsan yap Alexa trafiğini, technorati sıralamasını yapay bir şekilde arttıramazsın. Blograzzi formülü gizlemek yerine oy, yorum, tutma girdilerini tekil (unique) yapabilir. Sisteme giriş yapmadan bu girdilere izin vermemek yeterli bunun için. Sonuçta bu sebeplerden formülü açık etmekle ortalık çöp olmaz, tam tersi kullacılar bu samimiyet karşısında kendileri de samimi davranır.

Cem’e yazdığım yorumda öncelikle hemen cevap yazarak durumu açıklamasına memnun olduğum için öyle yazdım. Sonra yeterince açık bulmadığım için iki soru sordum. Bu soruları okuduğunu ve sonra Cem’in cevabını okuduğunu umuyorum.

Aslında genel olarak sistemin ne tür kriterleri göz önünde bulundurduğu açıklanıyor, sadece bunların ağırlığı dile getirilmiyor.
Bir de elbette en doğru sonucu alabilmek için sistemin arkasında çalışan ve algoritmanın temelini oluşturan kod kümeleri var. Blograzzi Puan’ı oluşturan verilerin ağırlıklarının yanında, ana puana etkilerini bu kod kümeleri belirliyor. Söz konusu kod kümleri (ki aslında algoritmanın kendisi) blog sahiplerinin kendilerine yazdıkları yorumları, tekrarlanan yorumları, olumlu olumsuz yorumları, yorumların kendi içinde aldıkları oyları, favorilenme, güncellenme süreleri gibi birçok kriteri analiz ediyor ve doğruluyor.
Zaten üzerinde yoğun olarak çalıştığımız, dönem dönem Blograzzi Puan’da farklılıkların oluşmasına sebep olan değişimlerin özünde de bu söz konusu algoritmadaki iyileştirmeler yatıyor.

Gündeme getirmiş oluğunuz açıklık konusuna gelince, Blograzzi Puan’ın iyileştirilmesi ile ilgili etkili olan kriterleri paylaşmamızda elbette herhangi bir sakınca yok. Zaten bu kriterler şu anda belli. Ancak biraz önce sözünü ettiğim algoritmayı açık olarak sunmak söz konusu puanın birçok açıdan suistimal edilmesine sebep olabilecektır. Eğer amacımız blog yazarlarının puanlarını iyileştirmeleri için yapmaları gereken çalışmaları bilmelerini sağlamaksa, bunu zaten Yardım sayfalarımızda sistem iyileştirmeleri tamamlandıkça güncelliyor olacağız.

Kısacası söylemek istediğm aslında şu oluyor. Digg’i örnek alalım. Sistemin arkasında çalışan algoritmaları bilmiyoruz ama en çok oy alan yazının ana sayfaya çıktığını biliyoruz.
Blograzzi Puan’da da etkili olan kriterleri biliyoruz ancak bunların doğruluğu ve etki oranlarını belirleyen kriterleri kapsayan algoritmayı bilmiyoruz.

Şu an için çok net bir planımız olmasa bile ilerleyen dönemlerde belki algoritma olmasa bile Blograzzi Puan’da yer alan verilerin ağırlıklarını paylaşmamız söz konusu olabilir. Ancak bu da eminim ki yeni bir tartışma başlatacak ve kişilerin farklı görüşleri birçok kullanıcı arasında çatışma yaratacaktır.

Malum, size göre Technorati değeri önemlidir, ama bir başkasına göre aldığı oy. Belki bana göre ise favorilere eklenme daha değerlidir. Henüz beta aşamasında olan Blograzzi’de bugün bile bu konularda öneriler alıyoruz ve inanın her biri birbirinden farklı.

Gündeme taşıdığınız konu gerçekten çok değerli, ancak uygulamada stratejik anlamda çok doğru kararlar verip ona göre aksiyon almak gerekecektir.

Bu arada eğer Blograzzi Puan ile ilgili önerileriniz varsa onları da kesinlikle duymak isterim.

Tekrar teşekkürler.