Internet 13 ülkede sansürleniyor. Bu ülkelerde devlet Internet’e bağlanmayı kontrol ediyor, yazılan çizilienleri izliyor, blogcuları hapse atıyor… Internet dünyada kendini özgürce ifade etmek için en önemli platformken bu ülkelerde insanlar cezalandırılıyorlar. Sınırsız Gazeteciler (”Reporters Without Borders“) grubu Internet’in kara delikleri olan bu 13 bölgeyi harita üzerinde gösteriyor ve Internet özgürlüğü için oy kampanyası sürdürüyor.

Internet sansürlü ülkeler: Belarus, Burma, Çin, Küba, Mısır, İran, Kuzey Kore, Sudi Arabistan, Tunus, Türkmenistan, Özbekistan, Vietnam

Bu Yazıyı Paylaşın

1 Ocak 2007′den itibaren Amerikan pasaportları üzerlerinde her-zaman-açık RFID etiketleriyle verilecek. Bu durum bir yanda kimlik bilgilerinizin görevliler tarafından kolayca okunmasını sağlarken bir yandan da kötü niyetli kişilerin kimlik bilgilerinize erişebilmesi anlamına geliyor. Ancak korkuya gerek yok, Wired dergisi pasaportunuzun arka kapağına yerleştirilen RFID etiketini çekiçle parçalayarak etkisiz hale getirebileceğinizi söylüyor.

Bu Yazıyı Paylaşın

Eğer dünya bir borç krizi yaşıyorsa, bir doğruluk krizi yaşıyorsa, bir gelişigüzel yayılmışlık krizi yaşıyorsa, bir amaç krizi yaşıyorsa tasarım ne yapabilir? VOLUME son sayısında Ole Bouman, Alexander D’Hooghe, ve Yung Ho Chang’in yazılarıyla bu soruları derinleştiriyor ve bir hayatta kalma paketi sunuyor.

Volume #9

Bu Yazıyı Paylaşın

Bu perşembeyi cumaya bağlayan gece Upgrade: A Day In Life projesi dahilinde, A Stock Market In Life (Manevi Emek Borsası) projesi, Oklahoma, Boston, Münih ve Istanbul’da, toplam 4 şehir’de eşzamanlı bir etkinlik ile vuku bulacak. Proje orijinalinde Burak Arıkan‘a ait ve bende ona yardım ediyorum. Arıkan kurduğu manevi borsada insanların canlı ve eşzamanlı ortamda, ister fiziksel olarak ister net üzerinden manipulasyon yapmalarına olanak sağlıyor. ‘Düşük al, yüksek sat’ mantığı ile hareket edip Burak(orijinalinde Openstudio‘nun ve şimdi Manevi Borsa’nın resmi para birimi) zengini oluyorsunuz.

Arikan, Manevi Borsa’da kazanılan paraların Openstudio’ya transfer edilmesi için fikrimi sormuş bende ona bu fikrin yolaçacağı olumsuz etkilerden dolayı duyduğum rahatsızlıkları iletmiştim. Başta haklı olduğumu düşündüğünü soyledi ama daha sonra Burak’ların Openstudio’ya transfer edilmesi için bazı temaslarda bulunduğunu ve olumlu cevaplar aldığını söyledi.

Manevi Emek Borsası Burak’ları Openstudio Burak’ları ile karıştırılmasın

Yakında Manevi Emek Borsa’sının kapanmasının ardından hissedarlar hisselerinin karşılığını Openstudio ortamına transfer edebilecekler. Bu talihsiz kararın istenmeyecek sonuçlarına zavallı Openstudio insanları katlanmak zorunda kalacak. Kendi içersinde oldukca yaratıcı ve dinamik bir ekonomik sistem olan Openstudio’ya dışardan yüklü miktarda Burak girişi ile iç dengelerin sarsılacağını, yaratıcı piyasaların bundan zarar göreceğini düşünüyorum. Demokratik bir süreçten bağımsız olarak alınmış bu kararın bizi ileride yüksek enflasyon ve işsizlik gibi somut problemlere gebe bırakacağı aşikar.

Yeni zenginler ile dolup taşacak olan Openstudio’da haksız rekabet başlamak üzere. Tüm bu olumsuz etkilerin insanlara mutsuzluk olarak geri döneceğini düşünüyorum ve bunu bir Openstudio sanatçısı olarak protesto ediyorum.

Bu Yazıyı Paylaşın

Bilgisayar oyunları gerçek hayattaki sistemlere etki edebilir mi? Internet’in yayılmasıyla hayatlar ve bilgisayarlı sistemler giderek birbirinin içine giriyor. Internet’de gelişen agoraXchange toplumu günümüz şartlarına uymayan mevcut politika sistemini zorlamak için çok-oyunculu bir küresel politika oyunu tasarlıyor. agoraXchange insan hayatının zamanla değişen bir çeveresi olduğuna, mevcut vatandaşlık kanunlarının bencil olduğuna, ve maddi değerlerin sadece adaletle düzenlenebileceğine değil yaratıcılıkla da değişebileceğine inanıyor. Siz de bu oyunun geliştirilmesine fikirlerinizle katkıda bulunabilirsiniz.

Daha önce bahsettiğimiz Wikipedia’nın kurucusu Jimmy Wales tarafından başlatılan “Campaigns Wikia” da mevcut politik sistemin işleyişine alternatifler getirmek için bir girişimde bulunmuştu.

Ayrıca SecondLife gibi oyundan çok yeni yaşama ortamı sağlayan sanal ortamlar da yeni politik icatlara imkan sağlıyor.

Bu Yazıyı Paylaşın

Gecen hafta Berlin’de Wizard of OS konferansina katildim. Genel tartisma acik kaynakli yazilim, acik kultur, acik teknoloji, mahremiyet, telif haklari, lisanslar ve benzeri konular etrafindaydi. Lawrence Lessig ana konusmaci olarak katildi, ve konusmasinda “herkes ureticidir” paradigmasini Sadece Oku (Read Only) vs. Oku Yaz (Read Write) kulturune indirgedi. Medya karistirmak iyidir, DRM (Digital Rights Management) ile savas, acik kaynakli yazilim kullan, acik kaynakli yazilim gelistir… Bir zamanlar baski makinesinin yazili metni ozgurlestirmesi gibi cagdas medya teknolojilerinin bugunku medyayi ozgurlestirdiginden bahsetti. Ancak bazi atlanmis noktalar vardi:

1. Yazilim ve donanim sadece medya yaratmak icin gerekli araclar olarak goruluyor.Bugun sanatcilar yazilim ve donanimi sanat urununun kendisi olarak kullaniyorlar. Biz ozel donanimda calisan ozel programlar yaziyoruz. Insanlar sadece sanat urunune bakmiyorlar, onunla etkilesiyorlar. Dahasi yarattigimiz sistemler bir cok makinede dijital aglar uzerinde calisiyor. Sanat urunu olarak platformlar ve ortamlar yaratiyoruz, bu islerle insanlar sadece etkilesim kurmuyor, islerin icinde yasiyor. DRM veya telif haklari bu islerde tartisma konusu bile olamaz, cunku biz kulturel nesneler degil, kulturel sistemler yaratiyoruz.
2. Kulturel uretim sadece studyoda veya yaratim araclariyla yapilan uretim olarak goruluyor.Fakat bizler onceden tespit edilmis calisma mekani ve zamani disinda da uretim yapiyoruz. Buna maddi olmayan emek (”immaterial labor”) denilir, bu sadece yasayarak yaptigimiz isdir. Gun icinde, bilgisyar basinda, biz sadece webde dolasmiyoruz, ayni zamanda arama motorlarindan web sitesi istatistiklerine kadar cesitli bilgi biriktirme sistemlerine katkida bulunuyoruz. Katkilarimiz arama motorlarinin kalitesini ve reklam satislarini arttiriyor ve haliyle sistem sahiplerine para kazandiriyor. Dahasi, bilincli olarak resimlere videolara etiket yapistiriyoruz, haberlere oy veriyoruz, kitaplar urunler hakkinda fikirlerimizi yaziyoruz. Bu bilincli katkilarimiz ticari urunler etrafinda kulturel bilgi olusturarak zamanin ruhuna (”zeitgeist”), estetik tadimiza, politik gorusumuze, ve ekonomik zenginligimize etki ediyor. Bu maddi olmayan uretimin sanatsal bir uretim olup olmadigi tartismalidir, ancak daha onemli olan sudur: Internet ortaminda web servisi saglayan Google, Yahoo, Amazon ve benzeri sirketler bizlerden bilgi topluyorlar, bu bilgileri kapatarak kendi sistemlerine dahil ediyorlar, ve boylece daha fazla kar ediyorlar. Sonucta bu dev sirketler kulturel urunlerimizin sahibi oluyorlar.
   

Bu Yazıyı Paylaşın

Google Earth CTO (Chief Technology Officer) Michael Jones ile Siggraph’da konustuk. Jones Google Earth fotograflarini ticari uydu sirketi DigitalGlobe sirketinden satin aldiklarini ve bu sirketin hemen her 25 dakikada bir dunyadan cok detayli goruntuler kaydedebildigini soyledi. Google olarak dunyada olan biten onemli olaylara gore foograflari alip Google Earth’u yenilediklerini belirtti. Asagidaki videoda Beyrut’un Israil bombardimanindan sonraki halini gorebilirsiniz.

Jones Google Earth’u bireylerin nasil kisisel olarak kullandiklarini gosterdi. Bunlar arasinda en carpici olani Beyrut’da Israil ordusunun bombaladigi alanlari insanlarin isaretlemesi ve notlar birakmasiydi. Insanlarin boyle kolektif olarak bilgi biriktirmesinin carpiciligi yaninda bu bilginin yarattigi duygusal etkilerin bir konunun dogruluguna/gercekligine inanmamiza olan etkilerini konustuk. Jones Google olarak tamamen notr kalmayi ve yorum yapmamayi tercih ettiklerini –her sirketten beklenliecegi gibi–, ancak bilgi toplayacak platfromlar saglamaya devam edeceklerini soyledi. Bu gorumsenin tam videosunu pek yakinda MIT Media Lab PLW websitesinde gorebilirsiniz.

Bunun nasil oldugunda dair Beyrut’da Haret bolgesinden kisa bir video:
Beyrut’da bombalanna alanlarin isaretlenmesi Google Earth’de harita uzerinde ayri bir bilgi katmani olarak calisiyor. Size de bunu kullanmak istiyorsaniz.

1. Once Google Earth kurun.
2. Sonra su KML dosyasini indirip cift tiklayin, otomatik olarak Google Earth’e eklenicek.
3. Beyrut ve bolgesinde yasayan insanlarin harita uzerinde isaretledigi bombalanmis alanlari gormek icin su KML dosyasini indirip yine cift tiklayip kurun.
4. Sonra Google Earth’u actiginizda sol barda bu yeni yuklediginiz KLM bilgi katmanlarini goreceksiniz, bunlara tiklayarak Beyrut’a gidebilirsiniz.

Bu Yazıyı Paylaşın

Bugün buzdoloabı süt bitti diye, saksıdaki çiçek beni sula diye, uzaktan kumanda pilim bitiyor diye, çamaşır makinesi falanca tozum azaldı diye bize email atabilir. Hatta bu cihazlar ve algılayıcılar hergün haberleri okumak için kullandığınız RSS okuyucunuza kendi durumları hakkında düzenli olarak haberler gönderebilirler. Bu senaryolar daha düzenli tüketime ve daha kontrollü üretime sebep olacaktır ki bu gelişme beyazeşya ve elektronik cihaz üreten dev şirketlerin iştahını kabartıyordur mutlaka. Ancak elektronik nesnelerin Internet’e bağlanıp bir şekilde kendi kullanım örüntulerini otomatik olarak yayınlaması kültürel üretim için de kullanılabilir. Bunun için öncelikle kendinin farkında olabilen elektronik nesnelerin yapısını anlamak gerekiyor.

Bruce Sterling yeni cikan Shaping Things (Nesneleri Sekillendirmek) kitabında bu biçim nesneleri kendi icat ettigi Spime diye bir terimle tanımlıyor.

Spime nedir?

1. dünyadaki konumunun farkında (GPS vs.),
2. çevresinin farkında (elektronik algılayıcılar),
3. kendi günlüğünü tutan (otomatik raporlama),
4. benzersiz bir şekilde tanımlanmış (RFID vs.),
5. kendisi ve çevresi hakkında veri aktarabilen (Internet baglantisi)

nesneler olarak tanımlanıyor Sterlin’in kitabında.

Spimelarin olduğu evren bilgi yogunlugunun cok artmis oldugu bir dunya. Bugun bir cok kisi blog sitelerinde kisa yazilar yayinliyorlar ve genel olarak Internet uzerinde donen bilgiyi arttiriyorlar. Bir sure sonra kullandigimiz nesneler de otomatik olarak blog yazmaya basladiginda insan uretimi ve makine uretimi bilgilerin birbirine karistigi cok daha bilgi-yogun bir hayat yasiyor olacagiz. Kulturel uretim ve elestiri olarak Spime kullanmayi dusundugumuzde ne gibi temalarda isler uretebiliriz:

Kişisel gizlilik
Kullanicisinin hayatindan parcalar kaydedebilme problemi. GPS teknolojisi ile sadece kendinin degil kullanicisinin da konumunu rapor etme. Elektronik duyulariyla (mikrofon, uzaklik algilayici, nemolcer, termometre, isik orani olcer) cevresinin ve dolayisiyla kullanim oruntulerinin (su dugmeyi iki defa kullandi, bu ayari bes defa degistirdi vs.) farkinda olma ve rapor etme. Boyle bir ortamda kişisel gizlilik haklarini nasil aciga cikarabiliriz?

Açık veritabanları
Nesnelerin surekli kaydettigi bilgileri bir karsi strateji olarak tumuyle topluma acmak. Sadece sirketlerin kullanicilarin davranislarini izlemesi yerine herkesin bu verileri izleyebilmesi. Boyle bir acilim olsa bilgileri birbirleriyle karsilastirarak, benzerlikler bularak, oruntu tanınma programlari yazarak ilginc kulturel okumalar yapabiliriz. Bilgiyi acmak dunyanin en derin devletlerinden birine sahip oldugumuz bir ulkede nasil ifade edilebilir?

Saydam teknoloji yerine ön plana cikan teknoloji
Hemen her urunde teknolojinin gorunmezligi iyi bir ozellik olarak sunulur. Kullanicinin rahatsiz olmadan kullanacagi, “soguk” teknolojiyi sicak yumusak saydam hale getiren urunler yaratmak butun ureticilerin ve haliyle bilincsiz tasarimcilarin arzusudur. Halbuki teknoloji saydamlastikca o teknolojiyi yaratanlarin kullanici ustunde kontrolu artmaktadir. Su anda hergun kullandigimiz nesnelerle hayatimiza kafamiza giren kontrolu nasil gosterebiliriz? Saydam olmayan ici disina cikmis teknoloji bir tasarim ortami (medyum) olarak parlak ve saydam tasarim ortamindan nasil farklilasiyor?

Elektronik nesneler uzerinden işbirliği
Elektronik nesnelerin agli bagli Internet hayatina karismasi bu nesnelerin insanlarla veya kendi aralarinda eşzamanlı veya eşzamansız iletisim kurmalari demektir. Bu iletisim oruntulerini kalitesi nasil arttirilabilir? Bu nesneler arasindaki iletisim protokolleri her zaman muhendisler tarafindan kurulmaktadir, halbuki sanatcilar ve tasarimcilar da iletisim protokolleri yaratabilir, yaratmalidir. Protokollere cogu zaman birden fazla kisinin uzerinde anlasmasiyla karar verilir. Birbiriyle konusabilen Spimelar kullanarak nesnelere uzerinden isbirligi yapilabiliriz. Ornegin “benim buzdolabim senin camasir makinene uc defa toz bitti derse, buzdolabi sut ismarlasin” gibi bir protokol yaratmak cagdas bir Dada isi olabilir…

Baska ne gibi temalar olabilir?

Bu Yazıyı Paylaşın

Israil ordusunun Beyrut bombardimani. Israil TV goruntulerinin Suriye kanallarindaki goruntusu. Kaynak Electronic Intifada.

Beyrut sokaklarinda bombardimanda hedef alan bir ana cadde.

Israil ordusu Lubnan’da Beyrut ve cevresini bombalarken hala sehirde bulunan kisiler yasadiklarini gorduklerini Internet’te rapor ediyorlar. Her turlu haber kanali, havaalanlari ve ana yollar kapanmis olmasina ragmen hala Internet baglantisi olan kisiler olan bitenleri birinci elden Electronic Intifada (EI) websitesinde ve baska bir cok blogda fotograflarla destekleyerek anlatiyorlar.

Savas alanindan raporlar

Korkacak neyimiz kaldi?
Israil bombalamasindan fotograflar
Baylar ve bayanlar, size savas dertleriyle sikinti vermek istemiyorum, ama…

Bloglar

Lubnanli Blogcular
Angry Arab
Beyrut Spring
Lubnanli Blogcular Forumu
Lubnan Politik Jurnali

Bu Yazıyı Paylaşın

Wikipedia’nin kurucusu Jimmy Wales politik wiki‘yi baslatti. Bu wiki’nin amaci daha akilli bir politika ortami olusturmak. Wales’e gore son 50 yildir cogu ulkede televizyon ile politika yapiliyor. 1950lerden baslayarak televizyon politikada onemli etkiler yapmaya basladi. Ve bugun agirlikli olarak mesajlar televizyon ile otoriter bir sekilde kafalara kaziliyor. Televizyondan gelen mesaj izleyenenin fikrini sormadan ne yapmasi gerektigini soyluyor.

Oysa Internet’in yayginlasmasi ile etkilesimli bir medya hayati yasamaya basladik. Bloglar ve wikilerle daha da gelisen bu yeni ortam simdi katilimci bir demokrasiyi mumkun kiliyor. Gerkcekten neye ihtiyacin olduguna, neyi umursadigina, ve istedigin mesaji iletmeye odaklanma zamani.

Bu politik wiki ancak ilgilenenlerin katkisiyla gelisip anlamli bir hale gelebilecek. Buna katilmak icin hemen simdi ne dusundugunuzu politik wiki sayfalarina yazarak baslayabilirsiniz.

Patriot Act
Terroism
Digital Haklar
Amerika ve Orta Dogu

Bu Yazıyı Paylaşın