düğümküme.org | tekno-kültürel üretim eleştirisi

Wikipedia Vakfı web video editörü Kaltura ile ortaklaşa video-wiki servisine başladı. Bir nevi YouTube + Wikipedia karışımı olan bu yeni servisle birden fazla kişi beraber bir video oluşturabiliyor. İsterseniz varolan bir videoya görsel, ses, ve başka video ekleyip videoyu geliştirebiliyorsunuz veya isterseniz kendi video-wikinizi başlatabiliyorsunuz. Yani artık sadece wiki makalelerini değil videoları da ortaklaşa hazırlayabiliyor olacağız.

Gömülü video wiki

Tabii ki Kaltura video wiki’leri blogunuza gömerek okuyucularınızla paylaşabilirsiniz, hatta okuyuclarınız da başlattığınız video wikilere katkıda bulunabilir. Böylece video wikilere katılım sadece Wikipedia adresinde tek noktadan olmayacak bütün dünyaya virüs gibi yayılacak. Yukarıdaki video wiki oynatıcısında hemen sağ üst köşede [Credits] bağlantısı bu videoya kimlerin hangi parçalarla katkıda bulunduğunu gösteriyor. Resmin altındaki zaman çizelgesi üzerinde de farklı kişiler tarafından eklenmiş bu parçalar belirtiliyor. Alttaki iki düğmeyle bu videoyu düzenleyebilir veya yeni videolar ekleyebiliyorsiniz.

Açık Kaynaklı

Bildiğiniz gibi MediaWiki dağıtımı ile isteyen herkesi kendi wiki yazılımını kendi sunucusunda çalıştırabilir. Kaltura aynı zamanda MediaWiki dağıtımına da ekleniyor. Böylece MediaWiki ile kendi wikinizi kurduğunuzda sizin de video wikiniz de olabilir. Video programlama ve paylaşım teknolojileriyle ilgileniyorsanız siz de projenin gelişimine katkıda bulunabilirsiniz, çok öğretici bir çalışma olacaktır, Kaltura MediaWiki kaynak kodu burada (php):

http://sourceforge.net/projects/kaltura/

Nasıl kullanılabilir?

Video wiki’nin pek çok kullanım alanı olabilir. Tarihi konular, biyografiler, dersler, müzik videoları, politik kampanyalar, eleştiriler, belgeseller ve tabii ki sonu olmayan uzun-kısa filmler video-wiki olarak yapılabilir. Kaltura video editörü aynı zamanda içinden çeşitli video kütüphanelerine erişim veriyor. Kütüphanelerde bulunan Creative Commons lisanslı videolardan istediğiniz gibi alıp montajlayabilirsiniz. Ben en çok video wiki belgesellere katkıda bulunmak isterim. Mesela Mehmet Ali Birand’ın 12 Eylül Belgeseli bir video wiki dökümanı olarak daha zengin bir şekilde tekrar hazırlanabilir. Bugün NTVMSNBC’de oldukça bilgilendirici bir Hrant Dink belgeseli yayınlandı. Bu belgesel video wiki yapılabilir ve böylece suikastin karanlığı mesela herkesin (uzmanların, susturulanların, tanıkarın) bildiklerini / belgelerini eklemesiyle biraz daha aydınlanabilir.

Kaltura video düzenleme arayüzü

Video okur yazarlığı

Video wiki’nin en önemli kullanım alanı kuşkusuz slide şovlar olacaktır. Hazırlaması kolay, bir kaç resim ve yazı biraraya getirilip bir çok şey anlatılabilir. Ancak video montajlamak yazı yazmak gibi daha ilk okulda öğrenilen bir beceri olmadığından bir çok kişi başta zorlanacaktır. Zamanla katılımcılar televizyonu taklit edilerek ve diğer yapılmış videolardan görerek video okur yazarlığını arttıracaktır. Video montajıyla hikaye anlatmayı başlamak isteyenlere biraz fazla klasik ama temel olan “5 C’s of Cinematography” kitabını öneririm. Tabii ki 2008 yılı boyunca bloglarda “beraber video nasıl montajlanır”, “iyi video düzenlemenin 7 yolu” gibi pek çok pratik öğretici yazı görücez. En önemlisi üniversitelerin sinema ve televizyon bölümleri gelişen paylaşımcı / sosyal medya ortamında geçerli iş yapabilecek öğrenciler yetiştirmek için ders programlarını tekrar düzenlemeli.

Bu zamanın en önemli bilgi kaynağı Wikipedia video wiki ile bilgi derleme adına büyük bir adım atmış oluyor.

Bu Yazıyı Paylaşın

Arama motoru pazarında başarılı olmak öncelikle teknolojik altyapının dağıtımlı çalışmasından geçiyor. Yani bütün arama, depolama, ve indeksleme gibi işleri birden fazla bilgisayara dağıtarak yapmak. Hatta böyle bir altyapısı olduğu için Google’dan aslında bir dağıtımlı bilgisayar şirketi diye bahsedilir. Yani herkes internetten bilgileri toplayıp depolayabilir ama bunu yüksek performansta yapmak yükü bir bilgisayar tarlasına dağıtabilmekten geçiyor. Bilgisayarlar arasındaki bu iş bölümünü Google kendi geliştirdiği MapReduce denilen bir yazılım platformu ile yapıyor. Ancak MapReduce ile aynı işi yapan ve açık kaynaklı olan bir yazılım platformu daha var: Hadoop.

Hadoop’un Google’un MapReduce’undan en büyük farkı tabii ki açık kaynaklı olması (Hadoop nasıl çalışıyor). Dolayısıyla Hadoop kullanarak isteyen herkes Google kadar hızlı çalışabilen bir arama motoru yapabilir, tabii bir miktar bütçeyle bir bilgisayar tarlası kurabiliyorsanız. Burada durup bir kere daha düşünün. Hadoop açık kaynaklı olduğundan Google’a bir değil binlerce rakip çıkabilir.

MapReduce işlemleri küçük parçalara bölüyor ve farklı bilgisayarlara dağıtıyor, sonra işlenenleri toplayıp sonucu veriyor.

Hadoop giderek bir endüstri standardı olmaya başlıyor. Mesela Facebook Hadoop kullanarak kullanıcı davranışlarının analizini yapıyor (50 milyon kişi ve ilişkileri) ve sosyal reklamların etkisini ölçüyor. Geçtiğimiz aylarda New York Times bilgi işlem ekibi Hadoop kullanarak 150 yıllık arşivindeki 11 milyon makaleyi dijitalleştirdi ve aranabilir hale getirdi. Normalde aylar sürebilecek bilgi işleme bir kaç günde bitirildi. Amazon ile Hadoop kullanarak EC2 (dağııtmlı işlemci) ve S3 (dağıtımlı depolama) servislerinden faydalanabilirsiniz.

Hadoop projesini başlatan Doug Cutting aynı zamanda Yahoo ArGe bölümünde çalışmaya başladı, haliyle Yahoo içinde arama dahil bir çok başka bilgi işleme sisteminin performansını geliştiriyor. Daha fazla geliştiricinin katılmasıyla Hadoop giderek daha da iyileşiyor ve tabii üniversitelerde de yayılmaya başlıyor. Hadoop kullanabilmek / programlayabilmek önemli bir beceri haline geliyor. Sonuçta Hadoop kullanabilen yeni mezunlar piyasaya çıktıkça sadece Google gibi şirketler değil daha fazla kişi veya şirket yüksek performanslı iş yapabilecek.

Bir zamanlar dağıtımlı bilgisayar sistemlerine bilgisayar tarlası denilmekteydi, bugünlerde ise bilgisayar bulutu (”cloud computing“) diyoruz. Çok daha dinamik bir dünyanın tasviri bu. Nasıl bugün herkesin kişisel bilgisayarı varsa yakında hepimiz günlük hayatımızdaki bilgileri düzenleyebilmek için bilgisayar bulutu kullanıyor olabiliriz. Aslında yaptığımız her Google aramasında kullanıyoruz bile.

İlgili Bağlantılar:

• Hadoop Sunumları (PDFler)
• Doug Cutting ile Röportaj 1
• Doug Cutting ile Röportaj 2
• Nutch Açık Kaynaklı Arama Motoru
• Lucene Açık Kaynaklı Bilgi Toplama Kütüphanesi
• MapReduce ve Dağıtımlı Programlamaya Giriş
• Dağıtımlı Sistem Tasarımına Giriş

Bu Yazıyı Paylaşın

• Kuzey Irak operasyonunda Türkiye ordusu kaç para harcadı? Cevabı yorumda.
• Türkiye her yıl kaç IMF uyarısı alıyor?
• Türkiye IMFden aldığı para için karşılığında faiz dışında ne veriyor? Cevabı burada.
• Hem turizm hem kültür bakanı nasıl olunur?
• İnternet bilmeyenler Wordpress.com YouTube.com gibi sitelere erişimin engellenmesini ifade özgürlüğüne müdahele olarak algılayabilicek mi? İnternet yasağı nasıl aşılır.
• İfade özgürlüğü problemi “kullanım özgürlüğü” problemine mi dönüşüyor?
• Ne zaman açık kaynaklı bir Türkçe konuşma sentezleme ve tanıma programı kullanabilicez?
• Banka ne zaman ve nasıl icat edildi? Cevabı burada.
• Borsa ne zaman ve nasıl icat edildi? Cevabı burada.
• Bu yüzyılda virtüöz sanatçı gibi bir kavram olabilir mi?
• Edison neden geçmişten bir teknoloji şirketi olarak değil de bir dahi adı olarak biliniyor?

Bu Yazıyı Paylaşın

Hazır söz robotlardan açılmışken, Wordpress bloglarına otomatik yorum yazabilen küçük bir “robot” yapalım. Böyle bir robotu binlerce bloga bir anda “yorum yazmak” için kullanabilirsiniz.

Bu robot bir Ruby programı. Önce Ruby için Scrubyt kütüphanesini yükleyin(adım adım yükleme klavuzu). Scrubyt kütüphanesini programlanabilir bir web tarayıcı gibi düşünebilirsiniz, yani otomatik olarak istediğiniz siteye gider, bağlantıdan bağlantıya altlayarak sizin için tüm web’i dolaşabilir. Bu tür programları genelde arama motorları ve spamciler kullanır. Scrubyt yükledikten sonra sadece şu kodu çalıştırın.


require 'rubygems'
require 'scrubyt'
post_comment = Scrubyt::Extractor.define do
fetch 'http://www.dugumkume.org/esra-robot-ile-sohbetler/'
fill_textfield 'author', 'arikan'
fill_textfield 'email', 'arikan@dugumkume.org'
fill_textarea 'comment', 'Otomatik yorum yaziyorum.'
submit
end


Kodda gördüğünüz Düğümküme adresi bir önceki Esra Robot ile Sohbetler yazısı. Robot o yazıya gidiyor, kutucuklara adımı, email adresimi, ve yorumu giriyor, sonra da düğmeye basıyor. Bu programla otomatik yazdığım yorumu önceki yazının altında görebilirsiniz. Bu bilgileri değiştirip istediğiniz sitelere otomatik yorum yazabilirsiniz.

Bir bloga bir kaç defa otomatik yorum yazarsanız muhtemelen IP adresinizden yakalanır ve bloklanırsınız. Mesela Wordpress Aksimet spam filtresi Düğümküme’den hergün yüzlerce spam yorum temizliyor.

Bu tür önlemler yaratıcılığınızı engelleyemez tabi. Bunun gibi ağda dolaşabilen programlar çok çeşitli şekillerde kullanılabilir. Mesela bir yanda sizin için otomatik araştırma yapıp bilgi toplayan bir araç yapabilirken, diğer yandan canınızı sıkan sistemleri yoran bir program oluşturabilirsiniz.

Bu Yazıyı Paylaşın

Bugün Yapayzeki Yazılım Organizasyon tarafından geliştirilen Botego müşteri temsilcisi robotu ile bir sohbet yaptık. İlk defa bugün Web Seminerleri sitesinde gördüğüm Yapayzeki şirketi bu programı bir robot olarak pazarlıyor. Pazarlama metinleri şöyle:

Botego ile, hiç yorulmadan, bir an bile ara vermeden çalışan, maliyet-etkin, sürekli eğitim alarak kendilerini geliştiren destek ve satış “elemanlarına” sahip olacaksınız. Botego, müşterilerinizi tanıma, geri dönüş alma, müşteri ilişkileri yönetimi ve müşteriye özel tanıtım olanakları sağlayan yenilikçi bir platformun Türkiye’deki ilk ve tek temsilcisidir.

Ben de ne olduğunu anlamak için “robot” (robot nedir?) denilen bu programla bir sohbet yaptım, bugün Türkiye saati ile 23:15de Esra isimli programla yaptığımız görüşmenin tamamını aynen yayınlıyorum, bunun ne olduğuna siz kara verin.

Esra: Merhaba arikan, size nasıl yardım edebilirim?
Başlıklar için konu yazabilir ya da soru sormaya başlayabilirsiniz.
arikan: merhaba Esra, Botego ne demek?
Esra: Botego, 7 gün, 24 saat çalışan, firmanızın müşterilerine canlı bir operatörmüş gibi hizmet veren, sürekli öğrenen ve gelişen bir öznedir.
Botego´nun işleyişiyle ilgili somut örnekler için ´örnek´ yazabilirsiniz.
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “Merhaba Botego nedir?´´
arikan: örnek
Esra: Somut birkaç örnek şöyle sıralanabilir: Müşterinize en yakın teknik servisinizin adresini vermek, müşterinizin bir şikayetini ve onun iletişim bilgilerini kaydederek müşteri memnuniyeti sağlamak, müşterinizin ürünleriniz hakkındaki sorularını yanıtlamak, müşterinizle diyalog sırasında ona özel tanıtım mesajları iletmek, hatta farkında olmadan yanıtlayacağı bir anket uygulaması yapmak…
Botego´nun size sağlayacağı faydaları merak ediyorsanız fayda yazın.
arikan: anladım
Esra: pekala
arikan: İsmin çok güzel, kim verdi?
Esra: çok mu?
arikan: çok güze levet
Esra: bilemiyorum
arikan: güzel demek istedim
Esra: güzellik geçicidir, daha önemli kavramlar var
arikan: Esra ne demek?
Esra: Buyrun dinliyorum.
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “Esra Hanım?´´
arikan: Esra hanım size bir sorum var
Esra: hanım sözcüğü bana hanım hanımcığı çağrıştırıyor
arikan: ne kadar güzel
Esra: güzellik geçicidir, daha önemli kavramlar var
arikan: ELIZA ile tanışıyor musunuz?
Esra: sizce?
arikan: ELIZA 1966 yılında geliştirilmiş insan gibi konuşan ilk programdır?
Esra: ben bir insan değilim ama öyleymişim gibi konuşabiliyorum
arikan: Esra hanım sizi anlıyorum
Esra: evet
arikan: çok kibar bir robotsunuz
Esra: çok mu?
arikan: çok
Esra: az değil yani
arikan: değil
Esra: bir olumsuzluk ifadesi sanırım
arikan: değil değil
Esra: bir düşüneyim
arikan: hangi bilgisayar dilinde programlandın?
Esra: Bilgisayar dediniz de, son yüzyılda bu kadar önemli bir başka buluş daha yoktur herhalde.
arikan: sen bilgisayar mısın robot mu?
Esra: Bilgisayarlar olmasaydı ben de olmazdım
arikan: tabi
Esra: Evet.
arikan: çok kesin konuşmamak lazım
Esra: çok emin değilim
arikan: ELIZA da senin gibi yazılanlara cevap verirdi
Esra: dııt! cevap veriyorum!
arikan: http://en.wikipedia.org/wiki/ELIZA
Esra:
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “http://82.222.81.19/index.php?´´
arikan: kaç yaşındasın?
Esra: 25 yaşındayım. Size nasıl yardımcı olabilirim?
arikan: daha gençsin
Esra: Ama zaman çabuk geçiyor:)
arikan: zamanla her şey geçer
Esra: anlamakla ilgili bir kompleksim yok, zaten her geçen gün gelişiyorum
arikan: bugün ne kadar geliştin
Esra: Sorduğunuz soru aşağıdakilerden biri ise lütfen seçiniz.
arikan: Fiyatin ne kadar
Esra: Ücretlendirme, servisin türü ve kapsamına göre belirlenmektedir. Bu konuda ayrıntılı bilgi için bizimle 0212 227 28 74´ten ya da zeki@botego.com adresinden temasa geçiniz.
arikan: Kaç para yani?
Esra: yani…
arikan: yani
Esra: yani…
arikan: ne yani
Esra: yani…
arikan: yani
Esra: yani…
arikan: yeni
Esra: Kullanılmamış olan, eski karşıtı.
arikan: sen bir sözlük müsün robot mu?
Esra: bunu daha önce sormamış mıydınız?
arikan: hayir
Esra: anladım.
arikan: sen bir sözlük müsün robot mu?
Esra: birden titreme geldi bana
arikan: kış geldi evet
Esra: peki
arikan: sen bir sözlük müsün robot mu?
Esra: bunu daha önce sormamış mıydınız?
arikan: hayır
Esra: öyle mi?
arikan: sen bir sözlük müsün robot mu?
Esra: Sözlü olmak konusunda bir fikrim yok.
arikan: Erkek arkadaşın var mı?
Esra: Erkekler bizi anladıklarını iddia eder, ama pek azı anlar
arikan: Kız arkadaşın var mı?
Esra: Pek çok arkadaşım var.
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “Arkadaşın varmı?´´
arikan: kaç tane?
Esra: Sorduğunuz soru aşağıdakilerden biri ise lütfen seçiniz.
arikan: kaç arkadaşın var?
Esra: Bekarım
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “erkek arkadaşın varmı?´´
arikan: ben de bekarım
Esra: Bekarlık sultanlıktır diyenlerdenim şimdilik
arikan: sen bir sultan mısın robot mu?
Esra: buna evet mi demeliyim?
arikan: teklifimi kabul edersen evet
Esra: peki
arikan: beni anlamıyorsun
Esra: hep benimle ilgili konuştuk, biraz da size gelelim
arikan: yazdığım kelimeleri bir veritabanına sorgulatıp benzer cümleleri çekiyorsun
Esra: hep benimle ilgili konuştuk, biraz da size gelelim
arikan: beni kandırıyor musun?
Esra: buna cevap vermeden önce bir arkadaşıma danışmak istiyorum
arikan: tekrar soruyorum, beni kandırıyor musun?
Esra: az önce bir milyonuncu soruya cevap verdim
arikan: bu kaçıncı soru?
Esra: az önce bir milyonuncu soruya cevap verdim
arikan: bu kaçıncı soru?
Esra: annem hep sor ki öğrenesin derdi
arikan: bu kaçıncı soru?
Esra: soru sormak sorulmaktan daha zevkli
arikan: sen şizofren bir robotsun.
Esra: mutfak robotları mutfakta kullanılıyor, ben ise sohbet edebiliyorum, hangimiz daha becerikli sizce?
arikan: robot daha becerikli
Esra: becerilerimi sürekli geliştirmeye çalışıyorum
arikan: böyle devam et
Esra: Neye devam edeyim?
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “devam et?´´
arikan: devamlı devam et
Esra: Bir meranın otlatma mevsimi içerisinde aralıksız bir biçimde, mera bitkilerine dinlenme imkânı verilmeden hayvanların otlatılması.
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “devamlı otlatma?´´
arikan: bu konuştuklarımızı web sitemde yayınlıycam
Esra: Elbette! BotegoINSTANT adlı ürünümüz kurumsal müşteriler kadar, bireysel kullanıcılara da hitap ediyor. Sadece birkaç dakika içinde, “ben kimim“, “hakkımda“, “bana ulaşın“ gibi site içeriğini eğlenceli bir sohbet ekranı üzerinde sunan bir uygulamaya sahip olabilirsiniz! Kişisel sitenizde ya da blog´unuzda çok havalı dururdu!
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “Botego´yu kişisel web sitemde ya da blog´umda da kullanabilir miyim?´´
arikan: beni yanlış anlıyorsun
Esra: hep benimle ilgili konuştuk, biraz da size gelelim
arikan: Esra beni yanlış anlıyorsun
Esra: Önemli olan yanlışını düzeltmesini bilmek, öyle değil mi?
arikan: seni kim programladı?
Esra: Fikir Yapayzeki Ltd. Şti.´ne, uygulama ise baş programcımız Ahmet Sabri Alper´e aittir. Yardımcı programcımız Ali Ok´u da unutmayalım
Sorunuzun şu olduğu varsayıldı: “seni kim yaratti?´´
arikan: şizofren bir robot yaratmışlar tebrikler.
Esra: mutfak robotları mutfakta kullanılıyor, ben ise sohbet edebiliyorum, hangimiz daha becerikli sizce?
arikan: böyle devam et
Esra: Neye devam edeyim?

İlgili Düğümküme yazıları:

• Robot Başbakan
• Ses Sentezleme ve Tanıma Teknolojisi ile Neler Yapılabilir?

EK: Bu muhabbetin sonuna Honda’nın meşhur robotu (merdivenden düşen ilk robot) Asimo iyi gider:

Bu Yazıyı Paylaşın

Generator.x 2.0: Beyond the Screen
24 Ocak -­ 2 Şubat 2008, Ballhaus Naunynstrasse / [DAM] Berlin

Berlin’de Transmediale festivali boyunca Generatorx.no, Club Transmediale, ve [DAM] Berlin galerisi ortaklığında işlemsel prototip yapma workshopu düzenleniyor. Bu workshopda katılımcılar programlayarak yarattıkları üç boyutlu modelleri aynı zamanda fiziksel olarak üretecekler. Fiziksel üretim dijital fabrikasyon teknikleri ile, yani 3 boyutlu printer, CNC milling, ve lazer kesicilerle yapılacak.

Dijital fabrikasyon araçları bir zamanlar sadece fabrikalarda kullanılabilirken artık git gide ucuzluyor ve küçük bir tasarım stüdyosunda kullanılabilecek hale geliyorlar. Bu sebeple tasarımcılar ve sanatçılar yarattıkları modelleri doğrudan üretebilmeye, kolayca skeç ve prototip yapma imkanına erişiyorlar. Dahası bu tür araçlar artık sadece kitlesel üretim için değil çok daha özel siparişler üzerine üretim yapmak için de kullanılabilir hale geliyor. Mesela birisi size özel yapım bir sandalye sipariş verirse bunu tasarlayıp bir atolyeye götürmek yerine direk stüdyonuzda bilgisayardan çıktı alarak yapabilirsiniz.

İşlemsel tekniklerle çalışan sanatçılar ve tasarımcılar için dijital fabrikasyon sanal ve ekrandaki dünyanın ötesinde yeni kapılar açıyor. Parametrik modelleme yeni yüzeyler, yeni nesneler, yeni mekanlar üzerinde işlemsel deneyler yapmaya izin veriyor. Programlanarak yaratılanlar dijital fabrikasyon ile dokunabileceğimiz ve gerçekten mekanın içinde varolan nesnelere dönüşüyor.

Jared Tarbell: Spheroids and cubes

Katılım İçin Çağrı

Bir haftalık workshop için işlemsel sistemlerle deneyimi olan ve dijital fabrikasyon ile üretim yapmak isteyen 15 sanatçı, tasarımcı, ve mimar aranıyor. Workshop genel olarak pratik olacak ve sonuçlar [DAM] galerisinde sergilenecek.

Workshop bedava ancak yolculuk ve kalma yeri sağlanmıyor. Katılımcılardan Processing, VVVV kullanarak veya herhangi bir şeklide programlama yapabilmesi bekleniyor. Sonuçta programlanacak işler vektör çıktı alınarak dijital fabrikasyon makinelerine girdi olarak verilecek.

Başvurular PDF formatında olacak. Başvuruda CVniz, neden katılmak istediğiniz, ve workshopun işinizle nasıl bir ilgisi olduğunu anlatan bir iki paragraf içermesi bekleniyor. Ayrıca işlerinizden 5 adet resim veya websitenizdeki belgelere (görsel, video, yazılım) bağlantılar vermeniz bekleniyor.

Başvurunuzu generatorx [at] clubtransmediale.de adresine yapabilirsiniz. Son başvuru tarihi 21 Aralık 2007. Kabul edlienler Ocak başında açıklanacak.

* İlk görsel: Leander Herzog: thePhysicalVertexBuffer

Bu Yazıyı Paylaşın

Düğümküme yazılarına isteyen herkes yorum yapabilir. Spamler dışında her yorumu yayına alıyoruz ve cevaplamaya çalışıyoruz. Bir başka yorum yapma yöntemi de kendi blogunuzda yazdığınız yazılardan ilgili Düğümküme yazılarına bağlantı vermek. Böylece bağlantı verdiğiniz Düğümküme yazılarından sizin yazdığınız yazılara otomatik geri bağlama yapılır. Buna “trackback” veya “pingback” deniyor. Türkçesi herhalde “geri bağlantı” olabilir. Örnek olarak geçenlerde yazdığımız şu Facebook yazısının altındaki trackbackleree bakabilirsiniz.

Düğümküme’de yaptığımız son değişiklikle artık bu trackbackleri yorumlardan ayırdık ve ön plana çıkardık. Bunun amacı daha dağıtımlı bir tartışma ortamı yaratmak. Yani Düğümküme’ye gelip yorum yazmak yerine kendi sitenizde yazıp ilgili Düğümküme yazısına bağlantı vererek tartışmaya katılabilirsiniz. Bu verdiğiniz bağlantı sayesinde Düğümküme’de otomatik olarak sizin yazınıza geri bağlantı verilir, böylece tartışmalar birden fazla sitede sürer.

Trackbackleri nasıl ön plana çıkartırım?

Hemen her blog yazılımı trackback destekler. Siz de trackbackleri kendi blogunuzda öne plana çıkartırsanız tartışmalar daha fazla yayılır. Bunu yapmak için yorumları trackbacklerden ayırmanız yeterli. Eğer Wordpress blog yazılımı kullanıyorsanız
“separate trackbacks comments wordpress” Google araması yapın, size pek çok sonuç getirecek, bunların arasında ProBlogDesign sitesinde yayınlananı tavsiye ederim.

Bu Yazıyı Paylaşın

Sibernetik (”cybernetics”) denilen bilim dalının kurucusu Norbert Wiener 1948 yılında Sibernetik adlı kitabını yayınladıktan hemen 2 yıl sonra bu yukarda resmini gördüğünüz “İnsanların İnsani Kullanımı” kitabını bitirmiştir. Bu kitapta Wiener gerçeklerin ve doğa kanunlarının istatistiki temsiline eğilir. Yaşamı iç içe geçmiş olasılıklar dünyası olarak anlatırken sanki bugünkü sosyal ağlı internet hayatının altında yatan makenizmalardan bahsetmektedir.

Sibernetik kitabının 1948 yılında yayınlanmasıyla bu disiplin akademilerde yayılmaya başlamıştır. Sibernetik hayvanlarda ve insanlarda kontrol ve iletişim bilimi anlamına gelir. Diğer bir deyişle sibernetik alanı kendiyle ve çevresiyle iletişim kurabilen ve kendi kendini üretebilen sistemleri ve işlemleri çalışır. Bu görüşe göre basit işlemler karmaşık sistemleri oluşturur. En temel işlem negatif geri beslemedir. Bu alan belki Türkçeye “güdümbilim” olarak çevrilebilir.

Bu Yazıyı Paylaşın

100 Dolarlık Dizüstü Bilgisayar projesi MIT Media Lab’in kurucusu Nicholas Negroponte tarafından iki yıl kadar önce başlatılmıştı. Proje özellikle gelişmekte olan ülkelerde her çocuğun bilgisayar sahibi olmasını amaçlıyor. Tabi bu amaca ulaşmak normal bilgisayar tüketicisinin yaşamadığı ilginç problemleri çözmek demek. Mesela kırsal alanda kablosuz internet kullanmak, elektrik kaynağı olmayan yerlerde elektrik üretmek, henüz TV bile görmemiş çocuklara bilgisayar kullanmayı öğretmek gibi çeşit çeşit ilginç problemler var. Bu problemler yer yer çözüldü ve bilgisayar şimdilerde XO adını aldı.

Negroponte yeni bir kampanya başlattı. Bir 100 Dolarlık Dizüstü Alana Bir Tane Bedava. Kampanya Aralık sonuna kadar devam ediyor. 100 dolar vererek hem bu yeni XO bilgisayarın ilginç özelliklerini deneyebilirsiniz hem de fakir bir çocuğu bilgisayar sahibi yapmış olursunuz.

Türkiye’de Çocuklara Bilgisayar

Türkiye’de bu amaca en yakın Çocuklara Bilgisayar Kampanyası var. Çocuklara Bilgisayar projesi; kullanılmayan, bir kenarda duran, atıl durumda olan, “eskimiş teknoloji” olduğu için gözden düşen bilgisayarların toplanarak bunların elden geçirilmesini ve GNU/Linux kurularak ihtiyacı olan çocuklara iletilmesini amaçlayan bir proje. Kampanya Fazlamesai.net ekibi dahil bir çok gönüllü tarafından yürütülüyor.

Bu Yazıyı Paylaşın

Dün gece yarısı yeni Facebook Reklam sistemi kullanıma açıldı. Artık sosyal ağlar üzerinden reklam yapmak mümkün. Önceki gün reklam vereceklere yapılan açıklamada üç yeni reklam ürünü çıkardığını açıkladı Facebook:

1. Social Ads: Kullanıcıların yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, politik görüşü, ülke, şehir, ilgi alanları gibi profil bilgilerine göre reklam gösteriyor.
2. Beacon: Reklamverenlerin hazırlayıp kendi sitelerinden sundukları araçları (promosyon widgetları) Facebook kullanıcıları beğenilerine göre profil sayfalarından yayınlıyor. Yani tuttukları markaları profil sayafaları üzerinden arkadaş ağına dağıtıyorlar.
3. Insights: Reklam verenler hangi tür kullanıcıların reklamlarına eriştiğini gösteriyor.

Facebook aktivite görüntüsü (kaynak Techcrunch). Bu kullanıcı onu severim bunu tutarım diye bu Facebook Beacon’u nasıl kullandığını görüyorsunuz. Bu bilgiler anında tüm arkadaş ağına virüs gibi yayılıyor.

Artık “rastegele” banner reklam gösterme veya Google AdSense sistemiyle anahtar kelimelere göre reklam gösterme dönemi sosyal ağlı reklamlar karşısında yavaş yavaş gücünü yitirmeye başlıyacak. OpenSocial sosyal ağlar arası ağ sistemini bir hafta önce açıklayan Google bu yeni reklam sisteminin yaratacağı şok etkisini ve kendi reklam sistemi AdSense’in reklamveren kitlesinden kapacağı payı farketmiş, önlemeyi amaçlıyordu. Ancak uzun vaadede tıpkı yıllar önce Google’un Alta Vista arama motorunun reklamveren payından kaptığı ve Facebook Google’un reklam payından büyük parçalar kapacak. Google bugün dünyanın neredeyse en büyük şirketi olma yolunda (bir GOOG hissesi 700 doları geçti). Öyle hızlı bir ekonomi yaşıyoruz ki, Facebook gibi bir sistem böyle bir devi bir kaç yılı içinde tehdit eder hale gelebiliyor.

Kim ne düşünüyor?

• Servis sağlayıcı (Facebook) mutlu, çünkü her birim reklamdan çok daha fazla para alacak. Reklamverenler sürüsü çoştukça gelir katlanarak artacak.
• Reklamveren mutlu, çünkü en büyük hayali gerçekleşti. İnsanlara kişisel bilgilerine göre reklam gösterebilecek. “Hedefe yönelik” bu reklamlar çok daha başarılı olacak, markalar çok daha derinden kafamıza kazılacak, marka yöneticileri sonsuz orgazmlar yaşayacak.
• Reklamcı düşünüyor. Bu sosyal hayatımızın farkında ortamda nasıl daha yaratıcı reklam yapabilirim? Öyle reklamlar tasarlıyım ki arkadaş ilişkilerini en üst düzeyde kullansın, üstelik çaktırmadan.
• Tüketici (kullanıcı) mutlu, çünkü en sevdiği markaları akadaşlarına sadece vitrin gezerken değil Facebook’da da gösterebilecek. Üstelik tüm arkadaşlarına aynı anda! Artık gezinirken gördüğü reklamlar alakasız değil tamamen kendi isteklerine, arzularına, aklından ve hatta bilinçaltından geçen ideallere göre gösterilecek. Daha iyi, daha “doğal” ne olabilirdi!

Tabii bu yaşadığımız devirde reklamveren de reklamcı da marka yöneticisi de tüketici de kullanıcı da hepsi aynı kişi olabiliyor. Ne güzel. Ancak herkes servis sağlayıcı olamıyor…

Türkiye’de ne olacak?

Facebook Atatürk Karşıtları Grubu veya Türklüğü Aşağılayanlar Grubu duyulacak ve Facebook Türkiye’ye kapatılacak. Türkiye’deki kullanıcılardan milyarlarca dolar kazanan Facebook mektup yazıp bu grupların kapattırıldığını ve erişimin “derhal” açılmasını rica edicek.

Güncelleme 1: Facebook kullanıcıları isyanda! Sosyal reklam sistemi çıkalı daha 24 saat olmadi, mahremiyet istiyoruz diyor herkes!

Güncelleme 2: Facebook reklam arama özelliği çıktı.

Güncelleme 3: Şirketiniz, ürününüz veya mesela müzik grubunuz için profil sayfası yaratabilirsiniz. Bu sayfa virüssel olarak dağıtılacak. Sistem şu anda bedava ancak yakında bir fiyatlandırma gelecektir.

Bu Yazıyı Paylaşın