ELVIS, toplumsal denetim sistemine tekno-kültürel zemin üzerinden politik eleştiri getirmektedir. Süper güç Amerika’nın pop yıldızı Elvis Presley’den ismini alan caydırıcı güvenlik kamerası, içi koyu füme renkli aynalar ile kaplanmış ahşap bir kutu içine yerleştirilmiştir. Aynalar ile sağlanan karmaşık perspektif sayesinde güvenlik amaçlı objeyi farklı açılardan görme ve inceleme imkanı sağlar. İzleyici, kayıt etme özelliği bulunmayan güvenlik kamerası ile karşı karşıya getirilir; ulusal-devletten demokratik-devlete geçiş sürecindeki ülkenin gerçek kukla-aktörü ile tanışır.

Türkiye, geçtiğimiz senelerde dünyadaki çeşitli ekonomik, teknolojik ve kültürel ağlara dahil olabilmek adına adımlar attı. Bunlardan kamuoyuna sıkça yansıyanları, AB ağına üyeliği ve olası üyeliğin kültürel ve ekonomik uyum süreçleri ile ilgili olanlarıydı. Türkiye kendini AB protokollerine hızlıca adapte etmeye zorlandı.

Yapılacak işler listesi kabaran Türkiye bu standartlarını tutturabilmek adına daha fazla toplumsal denetime ihtiyaç duymaya başladı. Bir anda yeni uygulamaların ve denetimlerin ülkesi oluverdi. Güvenliği arttırılmış yeni pasaportları, açıktan et satışını yasaklayan düzenlemeler, otoyollara kukla polis arabaları koyulması, TC kimlik numarası ve buna benzer uygulamalar ile ülke standartlarını yükselttiği imajını verdi. Peki geçiş sürecindeki Türkiye bu toplumsal denetimleri ne zaman ve nasıl gerçekleştirdi?

Köklü, hiyerarşik ve merkezden kitleye toplumsal denetim geleneğinden gelen ve bundan sıyrılmaya çalışan Türkiye’nin Youtube’a erişimi defalarca engellemesi aslında bu konudaki tecrübesizliğinin ve bilinçsizliğinin bir göstergesi midir? Çözümü disiplin geleneğinden kalma usüller ile çözme yoluna gitmesi ise ayrıca düşündürücüdür. Türkiye açıkça ağlı sistemlerde toplumsal denetim sıkıntısı çektiğini internet sitelerine erişimi engelle-yerek tüm dünyaya gösterdi. Belki de bu durum henüz geçiş sürecindeki bir ülkenin doğal sürecine işaret etmektedir.

Başkent Ankara sokaklarında dolaşırken tesadüfen karşılaşılan, ‘bulunmuş-nesne’ ELVIS, denetim-yetersiz bir ülkenin kukla-güvenlik kamerası olarak karşımıza çıkıyor. ELVIS kayıt et-memesi ama caydırması, enerji tüketmemesi ama fark edilmediği sürece de hiçbir fonksiyonunun olmaması gibi özellikleri ile geçiş sürecindeki Türkiye’nin karmaşık ve zor durumuna odaklanıyor. Disipline dayalı hiyerarşik kontrol sistemi ve yeni dünya protokolleri ile arasındaki işleyiş farklılıklarına dikkat çekiyor. ELVIS kabul edilmeyi umduğu ağın göremeyen, halihazırda dahil olduğu ağın ise mutsuz bir üyesi.

http://www.dugumkume.org/elvis