Bahsedilen konular, kişiler, yerler, kurumlar, kavramlar her zaman bağlantı verilebilir. Ya gazetelerin hala böyle bir olaydan haberi yok ya da o kadar kalıplara gömülmüşler ki (bu bir gazete websitesi değil) bağlantı vermeyi akıl edemiyorlar.

Ancak tasarim egitimin kisiye tüm kültürler genelinde bir anlayışı sağlamasi dahasi tüm kültürleri anlama istegini vermesi gerektigi bir gercek. Kulturu reddederek dunyayi degistirme luksu sadece sanatcilara ait. Tasarimcilar kulture ait unsurlara birlikte bu degisikligi yaratmak durumundalar. Bu sebeple tasarimcilarin entellektuel olarak son derece esnek olmaları, her hangi bir anlamla, akimla, egilmile ve otoriteyle iliski kurabilecek nitelikte olmalari gerekmekte. Bu elbette ilkesiz olmak anlamina gelmiyor. Boylesine bir esneklik elbette beraberinde sorumlulugu getiriyor ve belirli ilkelerle musteriyi ve projeyi secmenin onemini ortaya koyuyor.

Tasarima ihtiyaci olan musterisi hakkinda oflayip puflayan pek cok tasarimci var. Yeni mezunundan, en deneyimlisine kadar. Buradan tasarim egitiminin yukarida sozunu ettigim esnekligi saglamadigi sonucunu cikartabilir miyiz acaba?. Of-puflarin sebebi tasarim egitiminin kavramlar tarafindan kutsanmis bir idealin ekseninde verilliyor olmasi olabilir mi? Tasarimci ve musterisi arasindaki sorunlarin ve dolayisiyla kotu tasarimlarin sebebi tasarim egitiminin kendisi olabilir mi?

Tasarim surecini var eden sinirlari “teknik sinirlamalar ve pratik sinirlamalar” olarak ikiye ayirip aklima ilk gelenleri listelemeye calisalim.

TEKNİK SINIRLAMALAR
Bunlar tasarımcılar tarafından da genel kabul goren sınırlamalar
- Teknik şartnameler, yasalar
- Malzeme ile ilgili sınırlamalar
- Üretim ile ilgili sınırlamalar
- Maliyet ile ilgili sınırlamalar
- Dağıtım ve depolama ile ilgili sınırlamalar
- Satış ile ilgili sınırlamalar

PRATİK SINIRLAMALAR
Bunlar da tasarımcılarin hayatini cehenneme ceviren sınırlamalar
- Proje sahibinin ne istedigi
- Proje sahibinin aslinda ne istediği
- Proje sahibinin vizyonu, görüş alanı, bakış açısı
- Proje sahibinin karar ve onay mekanizmalari
- Proje sahibinin kendisi ve projesi hakkindaki algisi
- Proje sahibinin kurumsal kültürü ve tarihi
- Kullanıcı ile ilgili sınırlamalar
- Pazar ile ilgili sınırlamalar
Çoğaltmak mümkün

Krizler ve kotu isler (tasarimcinin yetkin oldugunu varsayarsak) genel olarak pratik sinirlamalarin gözardi edilmesinden kaynaklaniyor. Benim düşünceme göre başarılı bir süreç, tasarımcının pratik sinirlamalari anlayabilme ve manipule edebilme yeteneğinden geçiyor.

Bu yetenegin kaynaginin tasarim egitiminde ya da sonradan edinilmesi gereken entellektüel esneklik, ve farklı olanla iletişim gücü oldugunu dusunuyorum. Dogru diyalogu kurmaksizin hic bir isin dogru bir yere ulasabilecegini sanmiyorum. Bu diyalog icin tasarimcinin çok iyi taviz yonetimi yapmasi, projeyi ve tum sinirlari iyi anladigini gostermesi, zamanlamalara olan bagliligiyla sistemli presipli bir profil olusturmasi gerekiyor. Bu sartlari karsilayan tasarimcilarin islerini yapabilecekleri alani acabilmeleri, sinirlari esnetebilmeleri, yeni ve etkili bir seyler ortaya koyma sansini yakalayabilmeleri saniyorum daha muhtemel.

Oysa tüm tasarım süreçlerinde öncelikle çözümlenmesi ve çözülmesi gereken şey, o müşterinin kusurları, organizasyon bozuklukları, hantallıkları içerisende sorunsuzca işleyebilecek, bunları tolere edebilecek bir sistem, bir diyalog kurmak.

Yapılması gereken şeyi güzel özetlemişsin. Bir tasarımcı bulunduğu bir organizasyon içinde ya da kendi başına böyle bir şeyi nasıl başlatabilir? Bunun için örnekler geliyor mu aklına?

Elime aldığım herhangi bir gazetenin genel görünümüne baktığımda son dakikada çıkan haberler, boyutu ya da sayfası değişen ilanlar, genel yayın yönetmeni tarafından büyütülen manşetler, geç gelmiş fotoğraflar, sonradan eklenmiş renkli kutular görüyorum. Bu düzensizlik içinde hiç bir gazetenin siyah beyaz dengesini sorun edecek bir tasarımcıya ihtiyacı yok. Görülen manzara bu.

İş hayatım boyunca pek çok defa okunabilirliği arttırmak istediğim, daha kolay algılanacak bir akış yaratmak istediğim, kalite duygusu yaratmak istediğim, kullanışlılığı artırmak istediğim için sorun yaratan kişi durumunda yer aldım. Bu iyi niyetlerle kavga ettim, iş kaybettim vs.

Okuldan yeni çıkan bir tasarımcının genel olarak yaptığı hata kendisine öğretildiği üzere ilk aşamadan sonuna kadar son kullanıcıyı düşünerek çözüm üretmek oluyor. Oysa tüm tasarım süreçlerinde öncelikle çözümlenmesi ve çözülmesi gereken şey, o müşterinin kusurları, organizasyon bozuklukları, hantallıkları içerisende sorunsuzca işleyebilecek, bunları tolere edebilecek bir sistem, bir diyalog kurmak. Bu ilk adımı atlayan her çözüm, grafik ve tipografik olarak ne kadar başarılı olursa olsun kısa sürede deforme olmaya mahkum.

Zaman Gazetesi’ne geri dönecek olursak gayet açıklıkla söyleyebilirim ki tasarım bölümüne gelen bilgi diğer gazetelerden çok daha düzenli. Reklam departmanının ilan boyutlarıyla ve pozisyonlarıyla ilgili temel prensipleri güçlü, sayfa düzenine son onayı verecek olan kişiler sayfa düzeninin ne işe yaradığından haberi var. Tasarımcıya kalan iş önünde açılan alanda son düzenlemeleri yapmak. Düşündürücü…

Sıralama, sınıflandırma ve organizasyon yeteneğinden yoksun bir toplumda gazete tasarımlarının da bundan farklı görünmesi pek mümkün değil sanıyorum.

Front Page Aesthetics
http://serialconsign.com/node/152

Infospace: Movable Parts Infographics
http://serialconsign.com/node/135

Greg Smith
http://serialconsign.com/